Hond-en-inzicht

'Mijn hond valt uit aan de lijn'

Geschreven op 03-01-2020
René Nijenhuis


Een probleem dat veel voorkomt. Waar komt dat gedrag vandaan.?. en wat is er aan te doen.?.

Misschien niet zo heftig als op de foto hierboven maa uitvallen aan de lijn komt heel veel voor. Afgelopen week nog tijdens de start van de Basiscursus gaven een aantal eigenaren aan dat hun hond passerende auto's en fietsers achterna wilt gaan. De hond is daarbij niet los maar aan de lijn en daarom spreken we dan van uitvallen aan de lijn. Uitvallen naar verkeer komt voor maar ook naar mensen en naturrlijk andere honden.

Hoe ontstaat dit gedrag.?.
Soms zien honden voorbij rijdende auto's, joggers en fietsers als prooi waar op gejaagd kan worden. Het kan ook zijn dat de hond een bepaald persoon, een tegemoet komende hond of verkeer spannend vindt. In de vorige blog 'Laat ze maar even snuffelen'hebben we gezien dat als een hond iets spannend vindt hij er vaak in eerste instantie vandoor wilt gaan, hij probeert te vluchten. Alleen gaat dit niet, of niet voldoende, als de hond aan de lijn is. Of we lopen in een smal straatje pal langs de stoeprand en het verkeer. De hond heeft geen ruimte.


Dat onze hond het spannend vindt valt ons niet eens altijd op.Het is in eerste instantie subtiel...de hond wijkt een beetje uit of gaat andere kant van zijn baasje lopen. Als dat allemaal niet werkt, vanuit het oogpunt van de hond,dan gaat d hond uiteindelijkk uitvallen aan d elijn. Alleen zo kan hij de dreiging waar bang voor is het hoofd ieden en wegjagen. De hond heeft met dat gedrag succes. Succes omdat de andere hondeneigenaar waarschijnlijk doorloopt als de hond lelijk doet. Of de vrachtwagenchauffeur die niets van het uitvallen in de gaten heeft en dus gewoon doorrijdt. Maar voor de hond is het verjagen gelukt. Hij heeft succes met uitvallen en zal dit gedrag in de toekomst vaker laten zien. Hij zal er ook steeds meer verrtrouwen in krijgen. Heel veel agressie aan de lijn  is dus aangeleerd gedrag en dat gedrag valt ons natuurlijk wel op. 


Wat maakt het erger.?.
Als de hond dag in dag uit geconfronteerd wordt met de 'prikkel' waar hij naar uitvalt dan wordt het uitval-gedrag alleen maar erger. Elke keer weer een leerervaring erbij, misschien wel meerdere keren per dag.. Helemaal als ook de eeigenaar gaat reageren op het ongewenste gedrag. Heel begrijpelijk, je wilt niet dat je hond tekeer gaat, je schrikt of je voelt je er ongemakkelijk bij. We moeten ons echter realiseren dat al onze reacties, bijvoorbeeld 'Nee, hou op.!.'  of een ruk aan de lijn, ervoor zorgen dat het gedrag erger wordt. 


Afstand vergroten...een effectief hulpmiddel
Voorkomen is beter dan genezen, dus als je ziet dat je hond iets of iemand spannend vindt neem dan afstand in plaats van dichterbij te gaan. De hond bepaalt de afstand. Eigenlijk net zoveel afstand nemen door (achteruit) weg te lopen uit de situatie totdat de hond rustig wordt. Vaak is in het begin een meter of twee al voldoende om de dreiging flink te laten afnemen. Wordt de hond rustig dan dit gedrag belonen met stem of voer. Op die manier leert de hond dat hij zich niet druk hoeft te maken om die betreffende prikkel. Als er bij de eerste signalen op deze manier wordt gereageerd dan verdwijnt het gedrag vrij snel.


De omgeving waar we met onze hond wandelen speelt ook een flinke rol in het ontstaan en oplossen van het probleem. Woon je aan een drukke weg met een smalle stoep en je wandelt daar elke dag met je hond die verkeer best spannend vindt dan gaat het uiteindelijk mis. Afstand nemen is dan ook niet eenvoudig omdat er niet meer ruimte is. Beter is dan om daar voorlopig niet te wandelen totdat de hond heeft geleerd dat verkeer wel ok is en niet eng. Dat is geoefend op een plek waar, voor de hond, voldoende afstand is. Ontspannen gedrag wordt beloond. Voorgaande betekent dus niet dat we tot in lengte van dagen die plekken en situaties gaan vermijden maar tijdelijk. We gaan tijdelijk oefenen op makkelijkere plaatsen en we gaan het langzaam steeds moeilijker maken. Dat vergt van ons een stukje organisatie. In plaats van lekker in de buurt van je huis te wandelen even de hond in de auto en op een rustige plek uitlaten.


'Mijn hond valt intussen flink uit, hoe kan ik 't oplossen.?.
Als het uitval-gedrag toch is ontstaan dan is er vaak nog wel het nodige aan te doen. Hoe eerder er mee begonnnen wordt hoe meer kans op succes. Het oplossen zal veel geduld en training vergen. 

De succes-factor voor een succesvolle training is hierboven al besproken. Ten tijde van de training is het erg belangrijk dat de hond geen uitval-gedrag meer laat zien. Want dat houdt het gedrag in stand en doet de training weer voor een groot deel teniet. Dat kan alleen maar als andere  honden, fietsers of vrachtauto's tijdelijk worden vermeden. Dus niet voor altijd maar zolang de training duurt. Het uiteindelijke doel is om weer in de eign omgeving te kunnen wandelen. Maar zo lang de hond dat niet aankan niet op die plekken gaan wandelen. Zoals gezegd vergt dat vaak enige organisatie en nadenken, wat dan de uitlaat-plek gaat worden. Het bos, de tuin, het industrieterrein...


Training
Op de plek waar de prikkel zeker niet aanwezig zal zijn gaat de training starten. Beginnen met de hond te leren aandacht te hebben voor zijn baasje en niet voor de omgeving. Op die manier leert de hond met een ontspannen lijn naast de baas te lopen in plaats van erg te trekken aan de lijn wat vaak het geval is bij honden die uitvallen aan de lijn.

Als de hond netjes kan volgen dan wordt de prikkel waar de hond op reageert opgezocht of in scene gezet. Maar wel op een dusdanig niveau (meestal afstand) dat de hond niet reageert. Reageert de hond niet en is hij ontspannen dan krijgt hij daar een beloning voor. Langzaam maar zeker zal de hond de prikkel minder erg gaan vinden of misschien zelfs wel een beetje leuk. De prikkel wordt ook steeds sterker gemaakt. Alleen bepaalt de hond het tempo van de voortgang. De gehanteerde trainingstechniek staat bekend onder de naam 'systematische desensitisatie'. Door de prikkel systematisch, stapje voor stapje, sterker te maken zonder dat de hond er op reageert maken wee de hond ongevoelig, desensibel, voor de prikkel.


Kies voor hulp en begeleiding
Bij deze manier van training komt best veel kijken. Het is meer dan een hond en oefening aanleren, het is training+ zeg maar. Wekelijks ondersteunen we honden-eigenaren bij deeze training. Is het uitval-gedrag nog pril en niet zo heftig dan kun je er voor kiezen om er zelf mee aan de slag te gaan. Zeker als je (bij ons) al cursussen hebt gevolgd. Doe dat ook echt want het uitval-gedrag gaat nooit vanzelf weg...het wordt helaas wel 'vanzelf' erger.


Samenvatting
'Mijn hond valt uit aan de lijn'

Hond vindt prikkel spannend of blaft:
Niets zeggen, geen ruk aan de lijn, afstand nemen en belonen als de hond rustiger wordt.

Hond valt uit de lijn:
Tijdelijk vermijden van de prikkel, ergens anders gaan wandelen en in de tussentijd trainen. Trainen door prikkel op te zoeken op een dusdanige afstand dat de hond rustig is en beloond kan worden. Afstand kleiner maken, in het tempo van de hond.