Positief trainen van je hond of positieve hondentraining zijn termen die in de hondenwereld worden gebruikt om aan te geven dat er diervriendelijk wordt gewerkt.
Met beloningen en zonder kracht, macht en correctie.
Geen fysieke en verbale correcties. Het woord correctie staat voor straf, ongemak en pijn.
Hond-en-inzicht is zo’n hondenschool waar positief getraind wordt.
Wat wordt met positief trainen bedoeld?
Om antwoord te geven op deze vraag ga ik even een stukje terug in de historie. terug naar het onderzoek naar leerprocessen bij honden.
We komen dan uit bij B.F. Skinner.
Het onderzoek van Skinner gaat over operante conditionering:
als gedrag een consequentie heeft en die consequentie er voor zorgt dat het gedrag toeneemt of afneemt.
Voorbeeld:
- De hond gaat zitten (gedrag)
- krijgt een beloning (consequentie)
- en gaat daardoor vaker zitten (gedrag neemt toe).
Consequentie van het gedrag
De hondeneigenaar of de omgeving kunnen aan gedrag dus een consequentie verbinden.
Een consequentie kan bestaan uit iets toevoegen of wegnemen bij de hond.
Voorbeelden:
- Toevoegen: beloningsbrokje (uit het voorbeeld van zitten), ruk aan de slipketting
- Wegnemen: spel stoppen of een hard geluid en trilling laten stoppen.
Consequentie van gedrag: toevoegen beloning of straf
Spraakverwarring bij positief trainen
Toevoegen wordt in de Engelse taal aangeduid met het woord ‘positive’ en wegnemen met ‘negative’.
Deze termen worden één-op-één naar het Nederlands vertaald als positief en negatief.
Een ruk aan de slipketting geven is volgens de wetenschap en Engelse taal positief (positive=toevoegen).
Alleen is dit voor de hond helemaal niet zo fijn en positief.
Dat laatste zorgt vaak voor de spraakverwarring als er wordt gesproken over positieve training.
Om de spraakverwarring bij positief trainen weg te nemen:
als er een consequentie aan gedrag wordt toegevoegd (=positief-positive)
- dan kan die toevoeging voor de hond fijn (beloning, bijv. eten) zijn
- of vervelend (aversief, bijv ruk aan de slipketting) zijn.
Als de consequentie van gedrag is dat er iets wordt weggenomen (=negatief-negative)
- dan kan dat wegnemen iets fijns (beloning, bijv spel) zijn
- of iets vervelends (aversief, bijv sterk geluid) zijn.
Positief trainen: effect van consequentie op het gedrag
Het toevoegen of wegnemen van iets fijn of niet-fijns voor de hond heeft effect op het gedrag van de hond.
Als door het toevoegen of wegnemen het gedrag toeneemt of vaker voorkomt dan spreken we over ‘bekrachtiging’.
Neemt het gedrag af door toevoegen of wegnemen dan spreken we over een ‘correctie’.
Dus:
- gedrag van de hond neemt toe: bekrachtiging
- gedrag van de hond neemt af: correctie
Training volgens Skinner
We hebben tot nu toe gesproken over toevoegen (positief) en wegnemen (negatief).
En we hebben gesproken over toename van gedrag (bekrachtiging) en afnemen van gedrag (correctie).
Skinner heeft in zijn theorie van operante conditionering deze vier termen gecombineerd tot vier mogelijkheden:
- Trekken aan de lijn (gedrag) – ruk aan de slipketting toevoegen (consequentie). Gedrag neemt af ná toevoeging: positieve correctie
- Zitten (gedrag) – beloningsbrokje toevoegen (consequentie). Gedrag neemt toe ná toevoeging: positieve bekrachtiging
- Hond stopt met blaffen (gedrag) – blafband trilt wegnemen (consequentie). Gedrag (niet blaffen, stil zijn) neemt toe ná wegnemen trilling: negatieve bekrachtiging
- Honden springt tegen baas op (gedrag) – aandacht voor de hond wegnemen (consequentie). Gedrag neemt af ná wegnemen: negatieve correctie. Een negatieve correctie doet dus geen pijn maar de hond verliest iets fijns/leuks.
In schema:
Positieve hondentraining uit de theorie
Bij positieve hondentraining passen we twee van de vier mogelijkheden toe:
- positieve bekrachtiging én
- negatieve correctie
Hieronder heb ik een korte video geplaatst om dit te verduidelijken.
Positief trainen versus hondentraining met straf
Jarenlang zijn honden getraind met positieve correctie en negatieve bekrachtiging.
En nog steeds kom je het tegen op hondenscholen en in tips van iedereen om je heen, vaak gekoppeld aan de roedelleider- of dominantietheorie.
Over de nadelen van deze aanpak is intussen uit onderzoek heel veel bekend geworden:
- hond heeft verhoogde kans op agressie, ook naar de eigen baas
- toenemende angst en vermijdingsgedrag
- en niet in de laatste plaats verminderd welzijn (opvoeden zonder macht en correctie).
Gelukkig bestaat er dus een alternatief: positief trainen.
Net zo effectief of zelfs nog effectiever zonder al de nadelen verbonden aan trainen met straf en beter voor het welzijn van de hond.
Vandaar dat Hond-en-inzicht al sinds het bestaan positief traint.
Positief trainen: trainingsaanpak
Het positief trainen beteknt dus werken met positieve bekrachtiging en negatieve correctie.
We hebben dat vertaald naar de volgende trainingsaanpak:
- Gewenst gedrag belonen (positieve bekrachtiging)
- Alternatief, gewenst, gedrag belonen (positieve bekrachtiging)
- Ongewenst gedrag negeren (negatieve correctie)
- Stoppen met belonen, spelen, aaien, knuffelen bij ongewenst gedrag (negatieve correctie)
- Ongewenst (en zelfbelonend) gedrag voorkomen
Voorkomen is een uitermate krachtige techniek om in de opvoeding en training van je hond toe te passen.
Voorkomen betekent spullen opruimen zodat ze niet gesloopt worden, de pup in een puppyren plaatsen zodat de andere hond met rust wordt gelaten.
Voorkomen is ook: meer afstand nemen tot een andere hond zodat de eigen hond niet uitvalt.
Voorkomen van ongewenst (en zelf-belonend) gedrag
Het mooie is dat ná het voorkomen gewenst gedrag ontstaat zodat je kunt belonen (positieve bekrachtiging) waardoor het ongewenste gedrag gaat verdwijnen.
Om de beloning goed te kunnen timen werken we met de clicker als trainingshulpmiddel (Wat is clickertraining?)
Wat is positief trainen? Samenvatting
Positief trainen van je hond is een uitdrukking geworden waarmee bedoeld wordt dat er op een hond-vriendelijke manier wordt getraind.
Concreet door:
- belonen van gewenst gedrag
- het stoppen van het plezier bij ongewenst gedrag
- voorkomen van ongewenst gedrag.
Meer lezen over onze visie op hondentraining?
Wil je kennismaken met onze manier van training?
Volg dan de Puppycursus, voor pups vanaf 8 weken.
Lekker zelf aan de slag in je eigen tempo: puppycursus online.
Voor honden ouder dan drie maanden, ook uit het buitenland en puberhonden: Basiscursus.
Of misschien heb je liever één-op-één begeleiding: puppycursus aan huis of hondencursus aan huis, bij honden vanaf drie maanden en bij probleemgevend gedrag.