Als een hond bijt zonder waarschuwing dan is dat enorm schrikken.
Vaak zijn we ook bang dat het nog een keer zal gebeuren. En dat zou ook zo maar kunnen.
Op deze pagina leggen we uit wat er is gebeurd en wat je kunt doen om herhaling te voorkomen.
Hond bijt zonder waarschuwing - is dat wel zo?
Het antwoord is 'nee'.
De hond heeft waarschijnlijk een hoop signalen afgegeven over wat er staat te gebeuren.
We hebben die signalen gewoonweg niet gezien of onze acties zijn niet de juiste.
Dat heeft een aantal oorzaken:
- we hebben de signalen écht niet gezien omdat we bijvoorbeeld met iemand in gesprek waren
- we hebben de signalen wel gezien maar verkeerd geïnterpreteerd
- we hebben de signalen wel gezien maar we nemen die bij (meestal) kleine honden niet serieus
- de signalen volgden elkaar zo snel op dat we te laat waren met onze reactie
Veel signalen zijn subtiel
Honden zijn meesters in het bewaren van de lieve vrede en gaan conflicten liever uit de weg.
Om dat te bereiken gebruiken ze hun lichaamstaal met een heel breed scala aan signalen. Die signalen gaan van subtiel naar steeds grover en duidelijker voor ons.
Sociaalvaardige honden pikken subtiele signalen perfect op. Ze handelen er ook naar.
En daarmee is de kou uit de lucht. Dus vroegtijdig de-escaleren.
Als een vreemde hond op afstand al aangeeft dat hij de ontmoeting spannend vindt dan houdt de andere hond daar rekening mee.
Door bijvoorbeeld afstand te nemen of het hoofd/lichaam af te wenden. Hierdoor wordt een conflict voorkomen
Signalen niet gezien of verkeerd geïnterpreteerd
Wij zijn ons vaak niet bewust van de subtiele signalen.
Of we kennen ze niet eens of we beoordelen ze verkeerd.
Belangrijke constatering: we doen dus niets met de waarschuwingen.
Als wij niets of het verkeerde doen met de signalen dan heeft een hond geen andere mogelijkheid dan aan ons steeds duidelijkere (en heftigere) signalen af te geven zoals grommen en bijten.
Agressieladder - van subtiel gedrag naar grof gedrag
De zogenaamde agressie-ladder (opgesteld door Shepherd in 2004) geeft dit proces heel duidelijk weer: dreiging houdt aan --> gedrag gaat de ladder omhoog.
Als je dus de 'groene' signalen weet op te merken en er naar te handelen. Dan ben je er vroeg bij om het veilig te houden.
Als die té subtiel zijn doe dan ieder geval het juiste met de 'oranje' signalen. Dan is er in ieder geval nog niks ernstigs gebeurd.
Wil je veel meer weten over welke signalen er zijn en hun betekenis? Zodat je conflicten in de toekomst kunt voorkomen. Lees dan lichaamstaal bij honden.
Wat leerden we van onze lezers?
Naar aanleiding van dit artikel vroegen we de lezers van onze nieuwsbrief naar hun ervaringen met lichaamstaal en signalen.
Wat ons opviel? Veel mensen herkenden signalen uit het onderste gedeelte van de agressieladder aanvankelijk niet.
Dat zijn de subtiele signalen waarbij er nog niks ernstigs aan de hand is.
Tegelijkertijd gaf een meerderheid aan dat zij na het lezen van dit artikel (en het artikel lichaamstaal bij honden) anders naar hun hond zijn gaan kijken.
Wat ons misschien nog wel het meeste verraste: sommige hondeneigenaren herkenden zelfs overduidelijke signalen als strak, stokstijf staan (bevriezen), grommen en happen niet altijd als waarschuwing.
Deze bevindingen sluiten aan bij wat we dagelijks zien tijdens onze lessen: de signalen zijn er vaak wel, maar worden gemist of verkeerd geïnterpreteerd.
Juist daarom blijven we aandacht besteden aan lichaamstaal en communicatie van honden.
Als een hond gromt dan is het 5 voor 12. Dat is de állerlaatste waarschuwing voordat er wordt gebeten.
Hond bijt - situaties uit onze praktijk
Hond bijt mensen:
- als er iets wordt afgepakt, of de hond vermoedt dat
- als de hond wordt gecorrigeerd
- als de hond wordt belemmerd in zijn ruimte/beweging
Hond bijt honden:
- als andere hond té dichtbij komt. Vaak zijn de honden daarbij aan de lijn
- als de een hond in huis de andere maar niet met rust laat
Franse Bulldog valt uit bij tuigje aanmeten
- context: Franse Bulldog tijdens een open dag in een winkel (14 jaar geleden) een tuigje aanmeten. Dit is niet de meest ontspannen omgeving voor een hond
- gedrag instructeur: ik hang over de hond heen.
- De eigenaar weet niet goed hoe het tuigje aan te doen. Ik help, daarbij hang ik over de hond heen terwijl het tuigje over het hoofd gaat
- gedrag hond: gromt, ik ga toch door met aandoen ---> hond hapt een keer of 8 in mijn richting.
- conclusie: niet reageren op signalen. Hond waarschuwde wel degelijk
Gelukkig zonder gevolgen. Sinds die tijd meet ik bij (vreemde) honden geen tuigje meer aan
Chihuahua-pup gromt
- context: pup komt voor het eerst naar de puppycursus: spannende omgeving
- gedrag hond bij aankomst: staart laag, trillen en schuilen achter de eigenaar
- gedrag cursisten: andere cursiste vindt de pup zo leuk en wilt contact, blijft contact zoeken (oogcontact) en probeert voertje aan te bieden. Staat daarbij gebukt over de pup heen. Eigenaar zegt: 'toe maar, ga maar eens kijken'
- gedrag hond: blaffen en grommen ---> iedereen lacht om dit gedrag: 'kijk die kleine eens doen op 9 weken' ---> ik geef aan dat het beter is om de pup met rust te laten
- conclusie: signalen wel zien maar er geen correcte actie aan verbinden
Labrador heeft 't laatste woord
- context: eigenaar geeft aan dat zijn hond altijd het laatste woord wilt hebben
- gedrag eigenaar: 'pas op jij, niet doen!' daarbij vol oogcontact, opgestoken vinger en over de hond heen hangen
- gedrag hond: blaffen---> dat is niet het laatste woord willen hebben maar een teken van laat me met rust.
- belangrijk om te zien: verkeerd interpreteren van signalen. In de toekomst kan dit leiden tot bijten
Golden Retriever gromt op terras
- context: eigenaren op terras met hun hond. Hond vindt onder de tafel een klein flesje alcohol
- gedrag eigenaar: onder de tafel duiken en afpakken met de woorden: 'niet doen, bah, vies!
- gedrag hond: grommen en lip optrekken---> eigenaar laat van schrik flesje weer vallen. 'Is mijn hond vals?' Nee, maar de hond is blijkbaar bereid om datgene te verdedigen (prooinijd). Hou het veilig: voorkomen óf ruilen. Niet willen ruilen: laat het.
- wat hier in feite gebeurt: hond geeft waarschuwing.
Hond uitvallen aan de lijn
- context: hond komt aan voor de 1e les van de Basiscursus. Ziet een andere hond.
- gedrag hond: blaffen, uitvallen aan de lijn en hoog kwispelende staart
- gedrag eigenaar: naar die andere hond toe willen lopen om kennis te maken. Daarbij staat de lijn enorm strak en gespannen---> ik zeg: naar achteren lopen en afstand nemen, net zo ver totdat je hond rustig wordt. Eigenaar: ik dacht: 'hij wilt alleen maar spelen, was toch ook aan het kwispelen'
- klassiek voorbeeld van verkeerde interpretatie van signalen en gedrag.
Wat deze situaties allemaal laten zien
- de signalen zijn er wél
- wij missen ze of we interpreteren ze verkeerd
- context + druk + nabijheid spelen een belangrijke rol
- escalatie is voorspelbaar, gaat soms wel heel snel
Wat kun je doen om bijten te voorkomen?
Door bovenstaande dingen niet te doen
Centraal in onze lessen staat het positief trainen. Eén van de voordelen van deze manier van werken is het tegengaan van bijten als gevolg van een correctie.
We vertellen over bak-en prooinijd. Lees: hond gromt naar baas.
Laat honden aan de lijn niet spelen of snuffelen (Lees 'Laat ze maar even snuffelen')
Als de ene hond de ander niet met rust laat. Lees 'mijn oudere hond laat de pup niet met rust'
Speciale aandacht voor kind-hond
Kinderen nemen het gedrag van volwassenen over: pakken iets af/terug en corrigeren de hond.
Opletten bij knuffelen, oppakken en over de hond heenhangen.
Of de hond achterna gaan. Allemaal gedrag van ons dat een hond niet fijn kan vinden.
Door onderstaande dingen wel te doen:
- Let op de signalen die je hond afgeeft, vooral de subtiele (zie lichaamstaal bij honden)
- Let op de context en de omgeving, ken je eigen hond
- Zie je steeds meer dreigende signalen neem dan afstand of stop met wat je aan het doen was
Tijdens onze hondencursussen wordt er veel aandacht besteed aan lichaamstaal.
Ook zijn er oefeningen waarbij de afstand tussen de honden kleiner wordt gemaakt. Dat is soms nodig bij dierenarts of op terras.
Op de onderstaande foto's zie je deze oefening. Aandacht voor de baas en oogcontact tussen de honden zoveel mogelijk vermijden. En dan ook nog het gesprek aangaan :).
Terras- en kennismakingsoefening: trainen op kleine afstanden
Samenvatting
'Hond bijt zonder waarschuwing' betekent in de praktijk meestal dat we de waarschuwingen
- niet gezien of
- verkeerd ingeschat hebben
Kennis van lichaamstaal en signalen zal het risico op bijten doen afnemen.
Niet doen om bijten te voorkomen
- iets zomaar afpakken van de hond
- corrigeren
- hond belemmeren/beperken in zijn ruimte en beweging (Let op bij kinderen)
- te weinig afstand houden ten opzichte van andere honden
Wel doen om bijten te voorkomen:
- kennis opdoen van lichaamstaal en signalen
- en ernaar handelen
Wil je ook meer leren over lichaamstaal en hoe te reageren? Volg dan bij ons een hondencursus of neem hondencursus aan huis.
Tip: als een hond wegloopt uit een situatie laat hem dan - de hond gaat anders aan oranje-signalen beginnen.
Herken je dit gedrag bij jouw hond? Dit vertelden lezers ons
"Ja, happen naar broek van kind. Achteraf gezien had ze wel al duidelijk aangegeven dat zij geen contact met het kind wilde." - Antje
"Mijn hond lijkt vaakt blij een andere hond tegen te komen met wandelen aan de lijn maar als ze dichtbij elkaar zijn slaat zijn gedrag om. Met de voorpoortjes richting de neus van de andere hond en grommen/hap bewegingen maken.
Sommige baasjes hou ik daardoor nu afstand van terwijl anderen zeggen 'ach laat ze toch spelen, jou kleine hond doet de grotere van mij toch niks'. " - Steffi
Heb je zelf voorbeelden? Ik hoor ze graag: contact.



